Szerokiej Koalicji ratowania Rospudy udalo sie zastopowac plany budowy obwodnicy na dluzszy czas i wyeliminowac najniekorzystniejsze dla przyrody Warianty budowy. Mamy zatem czas na ocalenie bezcennych terenow wokol Rospudy. Zainteresowanych kampania prosimy o kontakt. Cytowane ponizej listy wstepnie wyjasniaja sytuacje.
4-ego wrzesnia 2001 plany powrocily pod oficialne rozpatrywania. Tegoz dnia, wojewodzkie wladze spotkaly sie z przedstawicielami ministerstwa i promujacymi droge Via Baltica biznesmenami, rozpatrujac mozliwosc poprowadzenia drogi przez Biebrzanski Park Narodowy. Przybylych na sale proekologow nie dopuszczono do glosu, przenoszac obrady (pod pozorem ich zerwania) 30 km dalej. Promotorzy pomyslu posuneli sie nawet do propozycji separacji czesci powsatlego w 93r. B.P.N. azeby mozna bylo tamtedy przeprowadzic droge bez ograniczen zwiazanych z ochrona srodowiska w Parku. Propozycja w rezulatacie zostala zapomniana, niemniej wtepnie ustalono, ze bedzie droga przez Park Narodowy (ok 25 000 pojazdow na dobe) nadzorowana przez Dyrekcje Parku. W swietle nieustajacych naciskow Koalicji, plan nie doczekal sie realizacji.
Budowa obwodnicy wokól Augustowa weszla w kolejna faze - wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Poniewaz jest to inwestycja zaliczana do takich, które moga znacznie pogorszyc stan srodowiska, inwestor, w tym wypadku Generalna Dyrekcja Dróg w Bialymstoku, jest zobowiazana do przedstawienia raportu oddzialywania na srodowisko. W maju 2002, Krzysztof Nytko i Grazyna Strutynska z Zakladu Ekspertyz Ochrony Srodowiska z Bialegostoku, biegli Ministerstwa Srodowiska, przygotowali raport oceny najnowszego, mniej kontrowersyjnego, Wariantu III planu budowy. Wedlug autorów raportu, wariant budowy obwodnicy jaki wybrano, jest najdrozszy, ale za to najmniej szkodliwy dla przyrody. Wiecej szczegolow nt. planu.

List Z.E.P.A. w nawiazaniu do listu z urzedu:

Los Angeles, 02.03.2000
Zwiazek Ekologiczny Polonii Amerykanskiej
PO BOX 21128
Long Beach, Ca 80-801
USA
Tel: (562) 628 1545

Marszalek Wojewodztwa Podlaskiego
Slawomir Zgrzywa
ul. Sienkiewicza 79a
15-003 Bialystok
Polska

W nawiazaniu do Panskiego pisma z dnia 23 grudnia 1999 r. kierujemy nastepujace wyjasnienia.
Niepokojacy jest fakt, ze organy wladzy w Wojewodztwie Podlaskim wykazuja poparcie tylko dla Wariantu IV obwodnicy wokol miasta Augostow, ktory to wariant stanowi zagrozenie dla unikalanej na skale europejska, roznorodnosci biologicznej Rospudy.
Wojewodzka Komisja Ochrony Przyrody wprawdzie pozytywnie zaopiniowala wariant IV budowy obwodnicy wokól Augustowa, jako czesci trasy ekspresowej VIA BALTICA jednak opinii tej nie mozna traktowac powaznie. Czlonkowie Komisji swe stanowisko oparli na przedstawionej im 'OcenieOddzialywania na Srodowisko', ktora to ocena jak sie okazalo zawiera wielerazacych bledow i zaniedban.
Z opisow niezaleznych ekspertow, min. Dr. Adamowskiego i czlonkow Porozumienia na Rzecz Ochrony Mokradel, wynika, ze 'Ocena Oddzialywania na Srodowisko' rozwazala warianty przebiegu obwodnicy stronniczo, z wyraznym faworyzowaniem na Wariant IV, ktory jak potwierdzaja niezalezni badacze- nie moze byc zrealizowany bez zniszczenia srodowiska naturalnego Doliny Rospudy. W 'Ocenie...' Wariantu IV, pojawilo sie wiele niescislosci oraz zupelnie pominieto istnienie w dolnej czesci Rzeki Rospuda jedynego w Polsce stanowiska miodokwiatu krzyzowego. Tego typu opini nie mozna traktowac powaznie, w szczegolnoci przy podejmowaniu tak daleko idacych decyzji, jak lokalizacja czesci korytarza trasy szybkiego ruchu VIA BALTICA.
Wariant IV znajduje sie na obszarze projektowanego rezerwatu przyrody, zatem wdrazenie w zycie tego Wariantu mialoby oczywiste negatywne skutki w ochronie srodowiska natuiralnego regionu. Nie trzeba nikomu pzypominac, ze czystosc srodowiska naturalnego Rospudy jest ceniona w ochach turystow, co jesli przyroda nie zostanie zniszczona- bedzie mialo pozytywny wplyw na rozwoj ekonomi. Przyrodnicy i ekolodzy moga zaakceptowac tylko taki wariant obwodnicy, ktory by calkowicie ominal projektowany rezerwat.
Nieugieta postawa wladz popierajacych wariant IV, doprowadzic moze tylko do wielkich niepokojow spolecznych na calym swiecie oraz w przypadku prob realizacji budowydo blokady tejze budowy. Tak jak p.W-ce Przewodniczacy Zarzadu Samorzadu Wojewoddzkiego,zywimy nadzieje ze na obecnym etapie wszystkie uwagi wnoszone przez zainteresowanych zostana rozwazone przez p.Wojewode Podlaskiego, w konsekwencji czego przyjety zostanie wariant najblizszy idei ekorozwoju.

Slawomir Dobrzanski, Connecticut
Hubert Radomski, Orange County
Janusz Sikora, New Jersey
Przemyslaw Sobanski, Los Angeles

Do wiadomosci:
Stowarzyszenie Inicjatyw Spoleczno-Ekologicznych "Ruch na rzecz Ziemi"
skr.poczt. 17
16-402 Suwalki 4 Dziennikarze w Polsce i polskojezyczne media w Stanach Zjednoczonych.

top

List PAEA w/s Rospudy. 1999.09.27

Wojewoda Podlaski, Urzad Wojewódzki
ul. Mickiewicza 3
15-213 Bialystok
Polska

Kopie listu otrzymuja:
1. Minister Ochrony Srodowiska ZNiL Jan Szyszko,
ul Wawelska 52/54,
00-922 Warszawa
2. Media

W imieniu Zwiazku Ekologicznego Poloni Amerykanskiej (Polish American Environmental Alliance), zwracamy sie z prosba o niedopuszczenie do zaglady Doliny Rospudy, dla ktorej to realizacja obecnie propagowanego planu (Wariant IV) obwodnicy miasta Augustow moze przyniesc nieodwracalene skutki w zniszczeniu srodowiska naturalnego.

Dolina rzeki Rospuda to najcenniejszy torfowiskowy obiekt bylego województwa suwalskiego, jeden z najcenniejszych tego typu obiektów w skali kraju, w Dolinie wystepuje 33 rzadkich i chronionych gatunków roslin, w tym 18 z rodziny storczykowatych oraz jedyne w Polsce stanowisko miodokwiatu krzyzowego . Rozporzadzeniem Wojewody Suwalskiego Dolina Rozbudy jest objeta strefami ciszy i chronionego krajobrazu. Przyrodnicza wartosc doliny wynika z jej rozleglosci i naturalnego, nie naruszonego ukladu stosunków wodnych. Jakiekolwiek naruszenia tego ukladu spowoduja daleko idace zmiany warunków ekologicznych i zanik na duzym obszarze torfowiska cennych zbiorowisk roslinnych. . Obszar okolic doliny Rospudy i inne elementy przebiegu trasy naleza do najmniej zanieczyszczonych w skali kraju. Rozpatrywana lokalizacja obwodnicy spowoduje fragmentaryzację mokradel i lasów. Fragmentaryzacja srodowiska pociaga za soba rozdzielenie srodowisk przyrodniczych oraz ograniczenie wędrówek zwierzat,co prowadzi do odizolowania malych populacji. Dodatkowo, wzrost natęzenia halasu spowoduje, ze teren przestanie byc atrakcyjnym dla licznie występujacych tam, rzadkich gatunków ptaków, jak rowniez dla pospolitych gatunkow ptaków i ssaków. Wszystkie te posuniecia moga miec oczywiste, negatywne konsekwencje dla unikalnego na skale Europy miejsca cennego przyrodniczo, jakim jest Dolina Rospudy. Ponadto,zdaniem niezaleznych ekspertow, Ocena Oddzialywania na Srodowisko (OOS) w/w planu , jest sporzadzona ogólnikowo i pomija praktycznie analizę innych wariantów przebiegu trasy. Wariant IV, przewiduje ok. 500 m. most przez bagna, co przyniosloby na teren od jeziorka do zwezenia przy obecnym moscie na mlynku, tony spalin i pylow, oraz ogromne natezenie halasu. Fakt ten spowodowaloby spadek zainteresowania turystyka w tym dotychczas nie eksponowanym regionie, a turystyka ma ogronma role w perspektywach rozwoju Augustowa.

W slad naukowcow i badaczy tego terenu, na czele z prof. Sokolowskim-domagamy sie utworzenia na terenie calej Doliny Rospudy rezerwatu przyrody, poniewaz tylko w takim wypadku mozliwe jest trwale utrzymanie naturalnego ukladu warunków hydrologicznych tego wysoko wartosciowego regionu. Naszym zdaniem, obecnie propagowany tzw. Wariant IV obwodnicy jest najwiekszym zagrozeniem dla przyrody Rospudy z posrod planow czesci trasy Via Baltica Turistica prowadzacej wokol Augustowa.

Przemyslaw Sobanski,
ZEPA, Los Angeles

Slawomir Dobrzanski,
ZEPA, Connecticut

Zwiazek Ekologiczny Polonii Amerykanskiej
PO BOX 21128
Long Beach, Ca 90-801
USA

http://www.sims.berkeley.edu/~purat/PAEA.html

top

Odpowiedz na list PAEA:

Bialystok, dnia 23 grudnia 1999 r.
Urzad Marszalkowski Województwa Podlaskiego
15-003 Bialystok
ul. Sienkiewicza 79a
OSK.I.7650k - 54/99

Zarzad Zwiazku Ekologicznego Polonii Amerykanskiej
PO BOX 21128
Long Beach, Ca 90-801 Los Angeles,
USA

W odpowiedzi na Panstwa list otwarty w sprawie budowy obwodnicy wokól Augustowa, jako czesci trasy ekspresowej VIA BALTICA, przechodzacej przez doline rzeki Rospudy, uprzejmie informuje, ze problem ten jest znany równiez organom samorzadu wojewódzkiego.
Pomysl modernizacji drogi krajowej nr 19 w ciagu korytarza VIA BALTICA zrodzil sie juz kilka lat temu, a pierwsze prace studialne w tym zakresie zostaly rozpoczete w 1992 r.
Dzis nie ma watpliwosci, co do slusznosci budowy obwodnicy miasta Augustowa. Co wiecej - jest to inwestycja konieczna ze wzgledu na wciaz nasilajacy sie ruch przygraniczn i problem stworzenia wlasciwych warunków zycia i bezpieczenstwa ludzi tu mieszkajacych.
Prawda jest, ze dolina rzeki Rospudy jest obszarem wyrózniajacym sie ponadprzecietnymi walorami przyrodniczymi - bogactwem zbiorowisk roslinnych oraz duza róznorodnoscia gatunków roslin, z gatunkami chronionymi i rzadkimi wlacznie. Ze wszech miar zasluguje na wiec na ochrone prawna.
Jak wiec widac z powyzszego, zagadnienie to jest bardzo zlozone i wymaga szczególowej analizy pezd podjeciem ostatecznej decyzji.
W czerwcu br. problem budowy obwodnicy wokól Augustowa byl tematem posiedzenia Wojewódzkiej Komisji Ochrony Przyrody w Bialymstoku - organu opiniodawczo-doradczego Wojewody Podlaskiego w sprawach zwiazanych z ochrona przyrody. Czlonkowie Komisji w oficjalnym stanowisku opowiedzieli sie za przyjeciem takiej koncepcji przebiegu obwodnicy i przy zastosowaniu takich rozwiazan technicznych, które zminimalizuja zagrozenie srodowiska przyrodniczego tego terenu, a przede wszystkim zapewnia niezmienosc ukladu stosunków wodnych w dolinie rzeki Rospudy.
Zywie nadzieje, ze na obecnym etapie wszystkie uwagi wnoszone przez zainteresowanych zostana rozwazone przez Wojewode Podlaskiego jako organu wlasciwego do podjecia ostatecznej decyzji w tej sprawie. Dokonana zostanie szczególowa analiza wzgledów przyrodniczych, spolecznych, ekonomicznych, w konsekwencji czego przyjety zostanie wariant najblizszy idei ekorozwoju.
Z powazaniem
Z up. MARSZALKA WOJEWÓDZTWA
Aleksander Usakiewicz
Wiceprzewodniczacy Zarzadu

Do wiadomosci: Stowarzyszenie Inicjatyw Spoleczno-Ekologicznych "Ruch na rzecz Ziemi" skr.poczt. 17 16-402 Suwalki 4 top

(LIST OTWARTY PAEA DO RODAKOW)

top

Most na rzece Rospudzie bedzie mial dlugosc ponad pól kilometra. Przeksztalcenia , jakie zajda w srodowisku beda trwale, negatywne i nieodwracalne. Jednak, jak zauwazaja autorzy projektu, Augustów obwodnicy potrzebuje.
Wariant III ma byc na drodze Budzisko- Augustów - w miejscowosci Gatne - obwodnica wchodzi na tereny rolne, dalej po istniejacych obecnie drogach gminnych przebiega przez miejscowosc -Poniatkowo, Gatno i Szczeberka. W Szczeberce wchodzi w tereny lesne, a pózniej wkracza do Doliny Rospudy - obszar objety ochrona krajobrazowa i dodatkowo strefa ciszy, zaliczany do cennych przyrodniczo ze wzgledu na bagna. W latach siedemdziesiatych planowano tam utworzenie rezerwatu. Inwestor wybral wariant, wedlug autorów raportu, taki, który w najmniejszym stopniu ma ingerowac w przyrode doliny. Wedlug tych koncepcji wybrano miejsce w którym koryto rzeki ma tylko 10 metrów, a zloza torfu siegaja 7 metrów. Dalej obwodnica bedzie biegla do wsi Mazurki, omijajac jej centrum, zblizy sie do rzeki Kamienny Bród i do jeziora Necko - kolejnej obszar objety strefa ciszy i ochrona krajobrazu. Dalej krzyzuje sie z droga Augustów - Raczki i przez tereny obecnie rolne, w przyszlosci planowane do czesciowego zalesienia i jako przemyslowe, zakonczy sie na trasie Augustów - Warszawa. Na poczatku obwodnicy - w Gatnem i na polaczeniu z droga relacji Ogrodniki - Olsztyn - planowane sa budowy wiaduktów bezkolizyjnych. Na koncu obwodówki - na skrzyzowaniu z droga nr 16 - Augustów - Warszawa- bedzie rondo i docelowo dwupoziomowy wezel. Na rzece Szczeberce i Kamieny Bród takze dwa kolejne mosty. Obsluge pól ma zapewnic dodatkowo kilka dróg dojazdowych odbiegajacych od obwodnicy.
Budowa obwodnicy ma trwac etapami. Najtrudniejszy i najdluzszy - bedzie dotyczyl mostu nad rzeka Rospuda - jego budowa ma trwac az osiemnascie miesiecy, ale tylko jeden sezon bezposrednio na terenie Doliny. Plac budowy ma miescic sie poza teren doliny, a sam most zostanie zbudowany specyficzna metoda- przesuwu gotowych juz czesci. Most nad Rospuda bedzie jednym z najdluzszych w Polsce - 516 m i az dziesiec przesel, wszystko to po to, by w jak najmniejszym stopniu zaburzyc stosunki wodne Doliny. Wedlug autorów raportu, Krzysztof Nytko i Grazyna Strutynska, budowa obwodnicy najbardziej wplynie na zmiany krajobrazu, faune i flore. Zmieni takze stosunki wodne. W minimalnym tylko stopniu spowoduje pogorszenie jakosci powietrza i halas. Okolo 17 procent terenów zostanie wylaczonych z czynnosci biologicznych. Zmiany jakie zajda w krajobrazie, stosunkach wodnych beda, wedlug autorów projektu trwale, nieodwracalne i negatywne. Zaburzenie stosunków wodnych wplynie takze na zmiany szaty roslinnej. Dojdzie do zaklócen wizualnych, zmniejszeniu walorów przyrodniczych tych terenów, znacznemu zaburzeniu ulegna bagna i podmoklosc tych terenów. Augustów juz nie bedzie ten sam.
Autorzy projektu rozwazali takze wariant "zero" - czyli brak budowy obwodnicy wokól Augustowa. I wedlug nich, Augustów, zwlaszcza jako miasto o statusie uzdrowiskowym obwodnicy potrzebuje, bo normy dla takiego miasta juz teraz nie sa spelniane. Prognozy na 2020 r. zakladaja , ze ruch w Augustowie zwiekszylby sie ponad stokrotnie. Stanowilo by to realne zagrozenie dla miasta i mieszkanców. Ruchem tranzytowym odbywajacym sie przez miasto, szczególnie zagrozona jest strefa kanalu Augustowskiego. Wyprowadzenie ruchu poza Augustów wplyneloby dobrze na ochrone zabytków Kanalu Augustowskiego wedlug autorów raportu. top